Decubitus voorkomen? Deze vijf dingen maken het verschil

02 november 2026

Je helpt je cliënt ochtends uit bed. Hij zet zijn voeten op de grond en dan zie je het: een rode plek op zijn hiel. Klein en makkelijk over het hoofd te zien. Zo'n klein signaal kan het begin zijn van decubitus. En precies daar maak jij het verschil.

Je ziet meer dan je denkt

Decubitus ontstaat vaak ongemerkt. Gelukkig is het ook vaak te voorkomen, door iemand die goed oplet. Door jou dus. Wondzorg begint namelijk niet bij een wond, maar bij aandacht. Die aandacht geef je elke dag al, vaak zonder erbij stil te staan. Deze vijf dingen maken samen het verschil.

1. Praat erover, steeds opnieuw

Een cliënt die snapt waarom dat extra kussen nodig is, werkt eerder mee. Dat geldt ook voor de familie. Uitleg geven is daarom geen eenmalig gesprek bij opname. Je komt er steeds even op terug, bijvoorbeeld op een rustig moment tijdens de verzorging.

2. Haal de druk eraf

Draaien kent iedereen, maar er is meer. Wissel de houding elke vier uur, gebruik een drukverlagend matras of kussen als dat nodig is en help iemand in beweging te blijven als dat kan. Samen een stukje lopen naar de huiskamer is ook preventie.

3. Kijk elke dag naar de huid

Bekijk de huid al binnen acht uur na opname en blijf dat daarna elke dag doen. Voelt een plek warmer aan? Is de huid vochtig? Geeft iemand aan dat iets pijn doet? Zorg ook voor schone, droge kleding. Het zijn kleine dingen, maar ze doen veel voor een gezonde huid.

4. Let op wat iemand eet

Wie slecht eet of afvalt, herstelt minder goed en krijgt sneller nieuwe huidschade. Dat glipt makkelijk door tussen alle andere zorg door. Kijk daarom bij opname al hoe het met de voeding gaat en houd het gewicht in de gaten. Een simpele vraag als "Hoe smaakte het vandaag?" zegt soms al genoeg.

5. Vertrouw op je vakkennis

Misschien wel het belangrijkste: jouw kennis en ervaring. Jij ziet wanneer iemand risico loopt en weet wat er dan nodig is. Dat is het verschil tussen op tijd bijsturen en achter de feiten aanlopen.

Weten waar je staat

Hoe vaak decubitus voorkomt, wordt landelijk bijgehouden via de Landelijke Prevalentiemeting Zorgkwaliteit. Daarbij gaat het om het aantal nieuwe gevallen in een bepaalde periode en om het aantal gevallen op één moment. Zo zie je als team hoe je het doet in vergelijking met andere organisaties.

Geen extra werk, wel extra aandacht

Geen van deze vijf dingen vraagt om een nieuw protocol. Het is uitleg die je toch al geeft, een blik die je toch al werpt, een vraag over eten die er gewoon bij hoort. Samen zorgen ze ervoor dat je decubitus voor bent.

Terug naar die rode plek op de hiel. Dat jij hem zag, is geen toeval. Dat is vakmanschap. Een verzorgende die zijn of haar vak kent en daarop vertrouwt, geeft zorg waar de cliënt echt beter van wordt. Happy Nurse, Happy Patient.

Bronnen: